کاروند پارسی

کتابایرانیان و رؤیای قرآن پارسیمحمود فتوحی رودمعجنیتهران: انتشارات سخن. 1403243 صاز دیرباز شنیدهایم و همچنان تا به امروز میشنویم که «شاهنامه، قرآنِ عجم است»؛ «مثنوی، قرآنِ پارسی است»؛ «دیوان حافظ، لسانالغیبِ پارسیزبانان است». این گزارهها همه گویای این واقعیت است که پارسیگویان از دیرباز تا به امروز، رؤیای دستیابی به یک اَبـَرمتنِ وَرجاوندِ پارسی را در سر میپروراندهاند؛ کتابی پارسی که از شأنِ فرهنگی و فَـرَّهمندی یک متنِ آسمانی برخوردار باشد. این رؤیای دیرین و پایدار با چیرگی گفتمان دین اسلام و زبان عربی بر فضای سیاسی و دینی سرزمینهای پارسیگویان، زاده شده و در بستر تاریخ هزار و دویست سالۀ ادبیات پارسی دری هرازگاهی از گفتار و نوشتار یکی از سخنوران سرشناس پارسیگوی سربرآورده است.مسألۀ این کتاب، صورتبندی تاریخی همین رؤیای دیرینه است؛ یعنی اندیشۀ متن مقدس پارسی که چونان یک آرمان ملی و فرهنگی در میان پارسیزبانان از دیرباز تا امروز همواره به شکلهای مختلف روی نموده است. آرمانِ داشتن کتابی مقدس به زبان پارسی، یک ایده یا مفهوم تاریخمند است و برای آن، نقطۀ آغاز، سیر دگرگونی و چرخشهایی در تاریخ فرهنگی و ادبی ایران قابل تصوّر است. این پژوهش میکوشد این آرمان را بهمثابۀ یک مفهوم تاریخی با مجموعۀ کنشهایی که پیرامون آن شکل گرفته است بررسی کند و با پاسخ به پرسشهایی از این دست که: چه کسانی در برساختن این مفهوم نقش داشتهاند؟ در کدام دورۀ تاریخی و یا در کدام منطقه این مفهوم پرورش یافته است؟ کدام وضعیتهای تاریخی این مفهوم را دگرگون کرده است؟، لایههای تاریخی و معنایی را که در طول تاریخ بر ایدۀ قرآن پارسی درپیچیده است شناسایی کند و اصل ایده را از میان این لایهها بکاود و پیش کاروند پارسی...